بسم الله الرحمن الرحیم(نسخه آزمایشی)

دهمین جلسه از سلسله جلسات قصه (تاریخچه) دانشگاه به صورت مجازی برگزار شد.

جلسه دیگری از ارائه قصه دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در روز پنجشنبه ۲۹ اسفند ۹۸  به صورت مجازی برگزار شد.

 دانشگاه چیست و به چه کار می‌آید؟ سؤالی که می‌تواند پاسخ‌هایی از چندین حوزه-رشته مختلف داشته باشد. واژه دانشگاه در جامعه امروز ایران با مفهوم علم و پژوهش قرین شده است. در هنگامه مشکلات و بروز مسائل یکی از نقاط اصلی که همه به آن چشم دارند، دانشگاه است.

حلقه حکمرانی علوم اجتماعی که سر و کارش با علم و مخصوصاً جهت‌گیری‌های آن است، یکی از نقاط اصلی تمرکز خود را نحوه ساخت علم در دانشگاه قرار داده است. به دنبال پاسخ به این سؤال است که نقش دانشگاه در راهبری علم چیست؟ مانند همه پدیده‌های دیگر، برای شناخت هویت دانشگاه باید سیر آن در گذشته را شناخت. دانشگاهی که در زمینه و زمانه روشنگری و رنسانس شکل گرفته است با دانشگاهی که در زمینه و زمانه انقلاب اسلامی شکل گرفته است متفاوت است. منابع فراوانی به اولی پرداخته‌اند ولی هنوز منبع درخوری برای معرفی تغییرات دانشگاه در بستر و دوران انقلاب اسلامی دیده نشده است. از این جهت بر آن شدیم جلساتی با عنوان قصه دانشگاه امام صادق علیه‌السلام شکل دهیم تا به بررسی هویت دانشگاهی بپردازیم که نطفه‌اش با این انقلاب بسته شده است. این شد که از دکتر مصباح‌الهدی باقری پرسیدیم تا سیره و سیر دانشگاه امام صادق علیه‌السلام را برایمان بازگو نمایند. این برنامه روز پنجشنبه ۲۹ اسفند ۹۸ به صورت مجازی برگزار شد.

این جلسه از ارائه قصه دانشگاه به تکمیل داستان دهه دوم دانشگاه یعنی ما بین سال‌های ۶۸ تا ۷۷ و آغاز مختصری از دهه سوم یعنی ۷۸ تا ۸۷ گذشت. در این دوره:
مدارس وابسته به دانشگاه با مسیر و مسلک خاص خودشان تأسیس شدند ولی با همه مساعی، همچنان با نصاب مطلوب و حتی مقبول فاصله معناداری دارد.

دانشگاه آرام‌آرام مسیر شمولیت تحت تکفل وزارت علوم را پیمود، به طوری که مواردی مثل برنامه درسی، مقاطع تحصیلی، جذب و ارتقاء هیئت‌علمی، میزان غیبت مجاز، نمره قبولی و حتی نحوه پذیرش دانشجو و … همگی با ورود و قواعد وزارت علوم، تعریف و یا بازتعریف شد. حضور وزیر علوم وقت در دانشگاه در سال ۱۳۷۷ ( آن هم در دوره دولت اصلاحات) نشان از خواست دانشگاه برای تعامل بیشتر و جدی‌تر با وزارت علوم بود. در این جلسه وزیر از دانشگاه خواست که در تبعیت از قواعد وزارت علوم اهتمام جدی داشته باشد.

یکی از مسائل دیگر در این دهه، مسئله تصویر دانشگاه بود. این موضوع خیلی وارد عرصه علمی، سازمانی و حتی ملی ما نشده بود، فلذا در دانشگاه هم جدی گرفته نمی‌شد (و هنوز هم آن‌چنان که باید و شاید نمی‌شود) . از جمله برنامه‌های تصویرساز جشن سالروز ولادت حضرت رسول اعظم ص و امام صادق (ع) مطابق با سالگرد تأسیس دانشگاه بود. با اینکه سعی می‌شد در این مراسم، با دعوت از برخی بزرگان نظام، تصویر دانشگاه را به عنوان یک دانشگاه حاکمیتی و انقلابی ارائه دهند و حضور حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و حجت‌الاسلام هاشمی در دهه ۶۰ و حاج احمدآقا، یادگار امام و حجت‌الاسلام ناطق نوری در دهه ۷۰ از نشانه‌های آن بود، لیکن هیچ‌گاه این برنامه تصویر درست و شمایل دقیقی از دانشگاه منعکس نکرده است. عنصر تصویرساز دیگر، نشریه پیام صادق بود که آن هم با همه تلاش‌ها در دوره‌های مختلف، در تصویرسازی موفق نبود و بیشتر نشریه‌ای خبری و اطلاع‌رسانی بود. از طرف دیگر در سال‌های بعد از ۷۶ روزنامه‌های زنجیره‌ای، تخریب‌های فراوانی را علیه چند شخصیت روحانی از جمله حاج آقای علم الهدی (که آن روزها ایشان را به اشتباه عمدی! قائم‌مقام دانشگاه معرفی می‌کردند) سازمان‌دهی می‌نمودند که این خود نوعی تصویر در اذهان هواداران و مخالفان می‌ساخت. یکی دیگر از عناصر تصویرساز دانشگاه و شاید مؤثرترینش در آن سال‌ها، حضور فارغ‌التحصیلان دانشگاه در عرصه‌های مختلف اجتماعی و سیاسی بود. از جمله در این سال‌ها ،حضور دانش‌آموختگان در برخی سازمان‌ها مانند رسانه ملی، وزارت خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات و… پررنگ‌تر شد.

در کل دانشگاه امام صادق علیه‌السلام یک تصویر کلی و مبهم از خود ارائه داده است که هنوز هم کامل نشده است و بسیاری از مخاطبین و مراجعین، تصویر دقیق و درستی از دانشگاه ندارند. فلذا مجبورند با داده‌های ناقص خود، تصویری از دانشگاه ،برای خود مجسم کرده و بر اساس آن به قضاوت و انعکاس فهم خود بپردازند.

دیگر عنصر در دهه دوم حیات دانشگاه، آغاز دوره‌های تحصیلات تکمیلی و جذب دانشجو در مقطع دکتری بود.

این توسعه نامنتظم و تقریباً نابهنجار در دهه دوم دانشگاه موجب شد که دانشگاه در ادامه حیات خود، با برخی انتخاب‌های اجباری و ناگزیر روبرو باشد.

اشتراک گذاری


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *